İSUG nedir?
İşeme sistoüretrografisi (İSUG; miksiyon sistoüretrografisi, MSUG; İngilizce VCUG), mesanenin kontrast maddeyle doldurulup röntgen ışınıyla izlenmesidir. Mesane dolarken ve çocuk idrarını yaparken görüntüler alınır.
Neyi gösterir?
- Vezikoüreteral reflü: idrarın üreterlere ve böbreğe geri kaçıp kaçmadığı ve derecesi,
- idrar kanalı (üretra): erkeklerde posterior üretral valv, darlıklar,
- mesanenin şekli: duvar kalınlaşması, divertiküller, üreterosel,
- mesanenin boşalması.
Ne zaman gerekir?
- USG’de üreterlerin genişlemesi veya ağır, iki taraflı hidronefroz,
- erkek çocukta valv şüphesi,
- ateşli idrar yolu enfeksiyonundan sonra: 12 aydan küçük çocukta ilk ateşli enfeksiyon, tekrarlayan ateşli enfeksiyonlar, USG veya DMSA’da bozukluk, her yaşta atipik enfeksiyon (enfeksiyon geçiren her çocuğa İSUG gerekmez; enfeksiyon tipikse ve ultrason normalse ikinci enfeksiyonu beklemek de bir seçenektir),
- reflünün takibi veya tedaviden sonra sonucun kontrolü.
Nasıl yapılır?
- Çocuk röntgen masasına yatırılır, genital bölge antiseptik bir solüsyonla temizlenir.
- İdrar kanalından mesaneye çok ince, yumuşak bir sonda yerleştirilir. Sonda takılırken kısa süreli rahatsızlık veya ağrı olabilir. Ekip, çocuğun rahat etmesi için gerekli önlemleri alır.
- Kontrast madde mesaneye yavaş yavaş doldurulur, görüntüler alınır.
- Mesane dolunca çocuk masada idrarını yapar, bu sırada idrar kanalının görüntüsü alınır.
Hazırlık
- Aç kalmak gerekmez. Tetkik genellikle sakinleştirici ilaç olmadan yapılır; sakinleştirici planlanıyorsa hazırlığın nasıl yapılacağını tetkiki yapan bölüm anlatır.
- Çocuğa yaşına uygun, basit sözcüklerle anlatın.
- Sevdiği oyuncağı veya tableti yanınıza alın.
- Tetkik sırasında çocukta idrar yolu enfeksiyonu olmamalıdır. Doktor bazen kısa süreli antibiyotik tedavisi verir.
Sonrasında
- Bol sıvı içirin.
- 1–2 gün idrar yaparken hafif yanma olabilir.
- Ateş olursa doktora başvurun.
Ne zaman acile başvurulmalı?
Aşağıdakilerden biri varsa bir sonraki randevuyu beklemeyin: doktorunuzu arayın veya en yakın acil servise gidin.
- Tetkikten sonraki 1–3 gün içinde ateş
- İdrar yapamama
Acil durumda 112’yi arayın (Azerbaycan’da 103)
Çocuk doktorları ve aile hekimleri için not
İSUG, VUR ve posterior üretral valv tanısında altın standarttır. İYE sonrasında seçici olarak yapılır ve akut dönemde asla yapılmaz: 12 aydan küçük çocukta ilk febril İYE, tekrarlayan febril İYE, USG veya DMSA'da bozukluk ve her yaşta atipik İYE varlığında düşünülür; 12 aydan küçük çocukta bile tipik enfeksiyon ve normal USG varsa ikinci enfeksiyonu beklemek makul bir seçenektir. Aktif enfeksiyon tedavi edildikten sonra yapılır; bazı merkezlerde işlemden önce ve sonra kısa süreli antibiyotik profilaksisi uygulanır. Üretrayı görmek için işeme fazında görüntü alınması şarttır, özellikle erkeklerde. Reflü için radyasyonsuz alternatif kontrastlı işeme ürosonografisidir (ceVUS).
Muayenede neler yapılır?
- Tetkik, aktif enfeksiyonun olmadığı bir döneme planlanır.
- İşlem çocuğa ve ebeveyne önceden anlatılır.
- Sonuç, doktor tarafından çocuğun diğer tetkikleriyle birlikte değerlendirilir.
Sık sorulan sorular
Çocuğu sakinleştirmek için ilaç verilir mi?
Genellikle gerekmez. Ebeveynin yanında olması, sakin bir açıklama ve oyuncak işe yarar. Bazı durumlarda hafif bir sakinleştirici kullanılabilir.
Radyasyonsuz bir alternatif var mı?
Bazı merkezlerde ultrason kontrastıyla yapılan işeme ürosonografisi (ceVUS) kullanılır. Reflüyü iyi gösterir, ama idrar kanalını röntgen kadar net göstermeyebilir.
İlgili konular
- Vezikoüreteral reflü Üreter reflüsü, VUR Hastalık
- Posterior üretral valv İdrar kanalında doğuştan doku kıvrımları, PUV Hastalık
- Hidronefroz Böbrekte su toplanması, böbrek pelvisinin genişlemesi Hastalık
- İdrar yolu enfeksiyonu Mesane veya böbrek enfeksiyonu (sistit, piyelonefrit) Hastalık
- Böbrek ve mesane ultrasonu Ultrason (USG), ultrasonografi Tetkik
- İdrar yolu enfeksiyonu ve vezikoüreteral reflü Hekimler için
Kaynaklar
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Çocuğunuzun tedavisine muayeneden sonra doktorunuzla birlikte karar verilir.
Son güncelleme: