Fimozis: sünnet derisi açılmıyorsa

Fimozis nedir?

Doğumda erkek bebeklerin neredeyse hepsinde sünnet derisi (prepisyum) penis başına yapışıktır ve geriye sıyrılmaz. Bu normaldir: sünnet derisinin penis başına yapışık olması fizyolojik bir durumdur, derinin ucundaki halkanın skarsız darlığına ise fizyolojik (normal) fimozis denir; ikisi çoğu zaman birlikte görülür. Çocuk büyüdükçe derinin altında smegma birikir, ereksiyonlar ve hormonlar derinin yavaş yavaş ayrılmasına yardım eder.

• 1 yaşında erkek çocukların yaklaşık %50’sinde,
• 3 yaşında yaklaşık %90’ında sünnet derisi kısmen veya tamamen geriye sıyrılabilir.

Bazı çocuklarda bu süreç ergenliğe kadar sürer ve bu da normaldir.

Patolojik fimozis ise derinin ucunun skarlı, beyaz, sert bir halka şeklinde daralmasıdır. En sık nedenleri liken skleroz (balanitis xerotica obliterans) ve zorla açma sonucu oluşan çatlaklardır.

Normal fimozis mi, sorun mu?

Küçük erkek çocuklarda sünnet derisinin açılmaması çoğu zaman normaldir. Sorun, deri skarla daraldığında başlar.

Fizyolojik fimozisPatolojik fimozis

NedirSünnet derisinin ucundaki halkanın skarsız darlığı; penis başına yapışıklık ayrı bir durumdurDerinin ucunun skarla daralması

NedeniNormal bir gelişim evresiLiken skleroz, zorla açma sonucu oluşan çatlaklar

GörünümüDeri yumuşaktır; işerken şişebilirDerinin ucunda beyaz, sert, skarlı halka

ŞikâyetGenellikle yokturTekrarlayan iltihap, ince idrar akımı, işerken ağrı

Kendiliğinden geçer mi?Evet, 3 yaşında yaklaşık %90'ında deri açılırHayır

TedaviŞikâyet ve yüksek İYE riski yoksa gerekmez; şikâyet ya da tekrarlayan İYE riski yüksekse (VUR, posterior üretral valv) tedaviyi doktor seçer. Deriyi zorla açmayınSteroid krem, işe yaramazsa ameliyat

Acil: sünnet derisi geriye sıyrılıp kaldıysa ve penis başı şiştiyse (parafimozis), hemen doktora başvurun.

Ne zaman sorun sayılır?

Şu durumlarda tedavi gerekir:

• tekrarlayan balanopostit (penis başının ve sünnet derisinin iltihabı),
• idrar yolu anomalisi olan çocukta tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu,
• idrar yapmanın zorlaşması, ince idrar akımı ve işerken ağrı,
• derinin beyaz, skarlı görünümü,
• ergende ereksiyon sırasında ağrı ve derinin çatlaması.

Neden zorla açılmamalı?

Sünnet derisini zorla geriye çekmek deride mikroçatlaklar oluşturur. Bu çatlaklar skarla iyileşir ve sonuçta normal fizyolojik fimozis gerçek, skarlı fimozise dönüşür. Ayrıca zorla sıyrılan deri geri dönmeyebilir ve parafimozise yol açabilir.

Sünnet derisini asla zorla geriye çekmeyin. Deri kolayca açılmaya başladığında hafifçe suyla yıkayın ve her seferinde deriyi penis başının üzerine geri getirin. Deri iltihaplıyken geriye çekmeyin.

Tedavi

Fimozisin kremle tedavisi (kortikosteroid krem)

Birinci basamak tedavi budur. Doktorun yazdığı topikal kortikosteroid krem genellikle günde 2 kez, 4–8 hafta boyunca sünnet derisinin dar ucuna sürülür; bu sırada deri çok hafifçe geriye çekilir. Çocukların %80–90’ında deri genişler. Tedaviden sonra deri düzenli olarak hafifçe açılmazsa darlık tekrarlayabilir.

Ameliyat

Krem işe yaramazsa veya deride skar varsa:

• Sünnet en güvenilir tedavidir, özellikle liken skleroz varsa.
• Prepüsyoplasti: sünnet derisini korumak isteyen aileler için dar halka kesilerek genişletilir.