--- title: "Varikosel: hekimler için | Çocuk Ürolojisi" description: "Çocuk ürolojisi eğitim modülü: ergen varikoselinin dereceleri, testis hacminin USG ile ölçümü, ameliyat endikasyonları, yöntemlerin karşılaştırması ve izlem." lang: tr url: https://cocukurolojisi.com/hekimler-icin/varikosel/ --- # Ergenlerde varikosel Varikoseli olan ergeni doğru muayene etmek, testis hacmini izlemek ve kimin ameliyata ihtiyacı olduğunu bilmek. Yazar: [Dr. Perviz Hacıyev](/doktor/), Avrupa Board sertifikalı çocuk üroloğu (FEAPU). Çocuk ürologları, ürologlar, çocuk cerrahları, çocuk doktorları ve asistan hekimler için 10 adım ~13 dk İçindekiler 1. Hedefler 1. [Bu modülü tamamladıktan sonra](#addim-1) 2. Temel bilgiler 1. [Rakamlarla varikosel](#addim-2) 2. [Patofizyoloji](#addim-3) 3. Tanı 1. [Klinik muayene ve dereceleme](#addim-4) 2. [Testis hacminin ölçümü](#addim-5) 3. [Semen analizi](#addim-6) 4. Tedavi 1. [Ameliyat endikasyonları](#addim-7) 2. [Yöntemlerin karşılaştırması](#addim-8) 3. [Ameliyattan sonra](#addim-9) 5. [Test](#addim-10) Adım **1** / 10 Hedefler ## Bu modülü tamamladıktan sonra - Varikoselin patofizyolojisini ve neden çoğunlukla solda görüldüğünü açıklayabilmek. - Klinik dereceyi belirleyebilmek ve muayeneyi doğru yapabilmek. - Testis hacmini USG ile ölçebilmek ve hacim farkını hesaplayabilmek. - Ameliyat endikasyonlarını bilmek ve gereksiz ameliyattan kaçınmak. - Atipik varikoselde (sağ taraflı, ani başlangıçlı) ek değerlendirme gerektiğini fark edebilmek. Klinik ipucu Ana mesaj: varikoseli olan ergenlerin çoğu ameliyat gerektirmez. Kararda temel ölçüt derece değil, testisin büyümesidir. Temel bilgiler ## Rakamlarla varikosel - **~%15** ergen erkeklerde - **~%90** sol taraflı - **\>%20** anlamlı hacim farkı - **nadir** 10 yaşından önce Varikosel, pampiniform pleksus venlerinin genişlemesidir. Genellikle puberte başlangıcında, 10–15 yaşlarında saptanır. Temel bilgiler ## Patofizyoloji - Sol testiküler ven renal vene dik açıyla dökülür, sağ testiküler ven ise doğrudan vena kava inferiora oblik olarak açılır. - Sol renal ven aorta ile süperior mezenterik arter arasında sıkışabilir (nutcracker fenomeni). - Kapak yetmezliği venöz reflüye, venöz staza ve testis ısısının artmasına yol açar. - Sonuçta bazı ergenlerde testis büyümesi geri kalır ve semen parametreleri bozulabilir. Klinik ipucu Varikoseli olan erkeklerin çoğu fertildir. Testis büyümesi geri kaldığında veya semen parametreleri bozulduğunda risk artar. Tanı ## Klinik muayene ve dereceleme Muayene sıcak bir odada, ayakta ve sırtüstü pozisyonda, Valsalva manevrasıyla yapılır. Derece Bulgu I Yalnızca Valsalva ile ele gelir II İstirahatte ele gelir, görülmez III Cilt üzerinden görülür Subklinik Yalnızca USG'de saptanır; tedavi gerektirmez Dikkat İzole sağ taraflı varikosel, prepubertal çocukta varikosel, sırtüstü yatınca kaybolmayan veya ani ortaya çıkan varikosel, retroperitoneal kitleyi (örneğin böbrek tümörü) dışlamak için abdominal USG gerektirir. Tanı ## Testis hacminin ölçümü Kararın temeli, her iki testisin USG ile ölçülen hacmidir. Orşidometre (Prader) hacmi yaklaşık olarak gösterir, USG daha doğrudur. - Hacim = uzunluk × genişlik × derinlik × 0,71 (Lambert formülü). - Hacim farkı = (büyük testis − küçük testis) / büyük testis × %100. - %20'den (veya 2 ml'den) fazla fark anlamlı kabul edilir. - Anlamlı farkın kalıcılığı tek bir ölçümle değil, yaklaşık 6 ay sonra yapılan tekrar ölçümle doğrulanmalıdır (sonraki izlem aralığı klinik duruma göre belirlenir): puberte döneminde testislerin büyümesi asenkron olabilir. Doppler USG venöz reflüyü gösterir. Yüksek retrograd akım hızı testis asimetrisi riskinin yüksekliğiyle ilişkilidir, ancak tek başına ameliyat endikasyonu değildir. Tanı ## Semen analizi - Pubertesini tamamlamış (Tanner V) ergende karar verirken yararlı olabilir. - Parametreler değişken olduğu için en az iki analiz gerekir. - Ergen ve ailesiyle özenle konuşulur; analiz zorunlu değildir. Tedavi ## Ameliyat endikasyonları - Varikoselle birlikte küçük testis: tekrarlanan ölçümlerde kalıcı %20'den (veya 2 ml'den) fazla hacim farkı. - Testisi etkileyen ek bir hastalık (örneğin opere edilmiş kriptorşidizm). - Bilateral palpabl varikosel. - Pubertesini tamamlamış ergende bozulmuş semen parametreleri. - Semptomatik varikosel: ağrı, ağırlık hissi. Bu durumlar yoksa ergen 6–12 ayda bir muayene ve USG ile izlenir. Ameliyattan sonra ergenlerin çoğunda küçük testis boyut olarak diğerine yetişir. Tedavi ## Yöntemlerin karşılaştırması Yöntem Avantaj Dezavantaj Mikrocerrahi subinguinal Arter ve lenfatikler büyütme altında korunur Mikroskop ve deneyim gerektirir, daha uzun sürer Laparoskopik, lenfatik koruyucu Hızlı, bilateral olgularda pratik Titiz teknik gerektirir (sıklıkla lenfatik boya); lenfatikler korunmazsa hidrosel riski yüksektir Lenfatik koruma olmadan Palomo bağlama (laparoskopik veya açık) Nüks oranı düşük Hidrosel riski yüksek Embolizasyon Cerrahi kesi gerektirmez Radyasyon maruziyeti, endovasküler girişim, nüks daha sık olabilir Klinik ipucu Lenfatik koruyucu teknikler (mikrocerrahi yaklaşım veya lenfatik boya ile laparoskopi) ameliyat sonrası hidrosel riskini belirgin olarak azaltır. Yöntem çocuğun durumuna ve cerrahın deneyimine göre seçilir. Tedavi ## Ameliyattan sonra - 2–3 gün sonra okula dönüş, 2–3 hafta ağır spora ara verme. - 6–12 ay sonra testis hacimlerinin USG ile karşılaştırılması. - Skrotumda yeni şişlik hidroseli düşündürür, muayene gerekir. - Ergene kendi kendine testis muayenesi öğretilir. Klinik ipucu Çocuk doktorunun rolü: ergenin rutin muayenesinde skrotuma bakmak, atipik varikoselde abdominal USG istemek, testis asimetrisi olan ergeni çocuk üroloğuna yönlendirmek ve aileyi gereksiz kaygıdan korumak. Test ## Test: Varikosel Kendinizi sınayın: bir cevap seçin. 1. 14 yaşındaki bir erkekte sol taraflı II. derece varikosel var, USG'de testisler arası hacim farkı %8, yakınması yok. Ne yapılmalıdır? Anlamlı hacim farkı, semptom veya başka bir endikasyon yoktur. Ergen muayene ve USG ile izlenir. 2. Hangi varikosel abdominal USG gerektirir? İzole sağ taraflı veya sırtüstü yatınca kaybolmayan varikosel, retroperitoneal kitleyi dışlamak için abdominal USG gerektirir. 3. Sol testis 12 ml, sağ testis 9 ml. Hacim farkı ne kadardır? (12 − 9) / 12 × %100 = %25. Fark %20'nin üzerindedir, ancak tekrar ölçümle doğrulanmalıdır. 4. Varikoselektomi sonrası hidrosel riskini hangi yaklaşım azaltır? Hidrosel temel olarak lenfatik damarların bağlanmasına bağlıdır. Lenfatik koruyucu yöntemler hidrosel riskini azaltır. Yöntem çocuğun durumuna ve cerrahın deneyimine göre seçilir. 5. Varikoselle ilgili hangi ifade doğrudur? Varikoseli olan erkeklerin çoğu fertildir. Kararda temel ölçüt, tekrarlanan ölçümlerde testis büyümesinin geri kalmasıdır. Konu tamamlandı [Tüm konular](/hekimler-icin/)[Çocuk üroloğuna sevk kriterleri](/hekimler-icin/sevk-kriterleri/) ## Konuyla ilgili hesaplayıcılar - [Testis hacmi ve asimetri](/hekimler-icin/hesaplayicilar/testis-hacmi/) ## İlgili konular - [Akut skrotum: testis torsiyonu ve onu taklit eden durumlar](/hekimler-icin/akut-skrotum/) ## Konuyla ilgili aileler için yazılar - [Varikosel](/hastaliklar/varikosel/) - [Varikoselektomi](/ameliyatlar/varikoselektomi/) - [Hidrosel](/hastaliklar/hidrosel/) - [Epididim kisti](/hastaliklar/epididim-kisti/) ## Kaynaklar 1. [EAU Guidelines on Paediatric Urology, 2026: Varicocele in children and adolescents.](https://uroweb.org/guidelines/paediatric-urology/chapter/varicocele-in-children-and-adolescents) 2. [Silay MS, Hoen L, Quadackaers J, et al. Treatment of varicocele in children and adolescents: a systematic review and meta-analysis from the European Association of Urology/European Society for Paediatric Urology Guidelines Panel. Eur Urol. 2019;75(3):448–461.](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30316583/) Bu içerik sağlık profesyonelleri içindir ve güncel klinik kılavuzlara dayanır. Belirli bir hasta hakkındaki kararı tedaviyi yürüten hekim verir. Son güncelleme: 4 Kasım 2026 --- Bilgiler ebeveynler ve meslektaşlar içindir, doktor muayenesinin yerini tutmaz. Acil durumda 112’yi (Azerbaycan’da 103) arayın.