--- title: "Sünnet derisi: hekimler için | Çocuk Ürolojisi" description: "Hekimler için sünnet derisi modülü: fizyolojik ve patolojik fimozis, topikal steroidler, balanopostit, parafimozis, sünnetin kontrendikasyonları." lang: tr url: https://cocukurolojisi.com/hekimler-icin/sunnet-derisi/ --- # Sünnet derisi: fimozis, balanopostit ve sünnet Normal sünnet derisini hastalıktan ayırt etmek, gereksiz girişimden kaçınmak ve sünnet öncesinde hangi çocuğun çocuk üroloğuna yönlendirilmesi gerektiğini bilmek. Yazar: [Dr. Perviz Hacıyev](/doktor/), Avrupa Board sertifikalı çocuk üroloğu (FEAPU). Çocuk ürologları, ürologlar, çocuk cerrahları, çocuk doktorları ve asistan hekimler için 11 adım ~15 dk İçindekiler 1. Hedefler 1. [Bu modülü tamamladıktan sonra](#addim-1) 2. Temel bilgiler 1. [Sünnet derisinin normal gelişimi](#addim-2) 2. [Fizyolojik ve patolojik fimozis](#addim-3) 3. Tanı 1. [Muayene ve tedavi endikasyonları](#addim-4) 2. [Balanopostit](#addim-5) 3. [Parafimozis: acil durum](#addim-6) 4. Tedavi 1. [Topikal steroid tedavisi](#addim-7) 2. [Sünnet öncesi: kim sünnet edilmemeli?](#addim-8) 3. [Sünnet komplikasyonları](#addim-9) 4. [Ebeveynlere ne söylenmeli?](#addim-10) 5. [Test](#addim-11) Adım **1** / 11 Hedefler ## Bu modülü tamamladıktan sonra - Fizyolojik fimozisi patolojik fimozisten ayırt edebilmek. - Topikal steroid tedavisinin endikasyonlarını ve doğru uygulamasını açıklayabilmek. - Balanopostit ve parafimozisi tanıyabilmek ve ilk müdahaleyi bilmek. - Sünnet öncesi muayenede kontrendikasyonları (hipospadias, gömülü penis, kurvatür) saptayabilmek. - Sünnetin erken ve geç komplikasyonlarını tanıyabilmek. Klinik ipucu Ana mesaj: küçük çocukta sünnet derisinin açılmaması normaldir. Zorla açılmamalıdır, çünkü zorlama fizyolojik fimozisi skarlı, patolojik fimozise dönüştürebilir. Temel bilgiler ## Sünnet derisinin normal gelişimi - **~%96** doğumda geri çekilemez - **~%50** 1 yaşında geri çekilebilir - **~%90** 3 yaşında geri çekilebilir - **~%1** 16–17 yaşında fimozis devam eder Doğumda prepisyumun iç yüzü glansa yapışıktır. Smegma birikimi, spontan ereksiyonlar ve hormonlar bu yüzeyleri zamanla birbirinden ayırır. Bu süreç bazı çocuklarda ergenliğe kadar sürer ve normaldir. Normal bulgular: işeme sırasında prepisyumun balon gibi şişmesi (ağrı ve akım sorunu yoksa), deri altında beyaz smegma “incileri”, hafif yapışıklıklar. Bunlar tedavi gerektirmez. Temel bilgiler ## Fizyolojik ve patolojik fimozis Fizyolojik fimozis Patolojik fimozis Yaş Bebeklik ve erken çocukluk Genellikle 5 yaşından sonra Prepisyum ucu Yumuşak, hafif traksiyonla “çiçek” gibi açılır Beyaz, sert, skarlı halka Yakınma Genellikle yok Ağrı, işeme güçlüğü, fissürler, kanama Neden Normal gelişim Liken skleroz (BXO), zorla açmaya bağlı fissürler, tekrarlayan inflamasyon Yaklaşım Belirti ve yüksek İYE riski yoksa izlem, hijyen; prepisyum zorla açılmaz. Tekrarlayan İYE riski yüksekse (VUR, posterior üretral valv) tedaviyi hekim ayrıca değerlendirir Topikal steroid, sıklıkla cerrahi tedavi Klinik ipucu Liken skleroz (balanitis xerotica obliterans) prepisyum ucunda beyaz, parlak, sert bir skar olarak görülür. Kreme yanıtı zayıftır ve temel tedavi sünnettir. Meatus ve üretraya yayılabildiği için çocuk üroloğuna yönlendirilmelidir. Tanı ## Muayene ve tedavi endikasyonları Muayenede prepisyum yalnızca hafifçe ve ağrı oluşturmadan geri çekilir: prepisyum ucu değerlendirilir, meatusun görülüp görülmediğine ve skar olup olmadığına bakılır. **Tedavi esas olarak şu durumlarda düşünülür:** - Uygun bakım ve tedaviye rağmen tekrarlayan balanopostit. - Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu veya üst üriner sistem anomalisi (örneğin VUR, posterior üretral valv) nedeniyle yüksek idrar yolu enfeksiyonu riski. - Gerçek işeme güçlüğü: ince akım, ıkınma, idrar retansiyonu (yalnızca balonlaşma değil). - Beyaz, skarlı deri (liken skleroz şüphesi). - Ergende ereksiyon sırasında ağrı, derinin çatlaması. Dikkat Akım normal ve ağrı yoksa, işeme sırasında prepisyumun balonlaşması tek başına tedavi endikasyonu değildir. Tanı ## Balanopostit Glans ve prepisyumun inflamasyonudur. Sünnetsiz erkek çocukların yüzde birkaçında çocukluk döneminde en az bir kez görülür, en sık 2–5 yaş arasında. - En sık neden nonspesifik irritasyondur: sabun, köpük banyosu, bez, nem. - Bakteriyel (streptokok, stafilokok) ve fungal (kandida) enfeksiyon daha seyrektir. - Olguların çoğu irritanın uzaklaştırılması ve destekleyici bakımla geçer: günde 2–3 kez ılık suyla oturma banyosu, hijyen, prepisyumu zorla açmamak. - Bakteriyel selülit bulgularında (yayılan kızarıklık, artan ödem, ateş) sistemik antibiyotik klinik değerlendirmeye göre seçilir; kandidada antifungal krem kullanılır. - Topikal antibiyotikli krem rutin seçenek olarak önerilmez. - Endikasyon varsa pürülan akıntıdan mikrobiyolojik inceleme için örnek alınabilir. Klinik ipucu Uygun bakım ve tedaviye rağmen tekrarlayan balanopostitte fimozis tedavisi veya sünnet bireysel olarak tartışılır. Karar atak sayısına değil, atakların şiddetine, yakınmalara ve tedaviye yanıta dayanır. Tanı ## Parafimozis: acil durum Dar prepisyum glansın arkasına çekilmiş ve geri dönmüyordur. Sıkıştıran halka ödem oluşturur, ödem arttıkça redüksiyon güçleşir. 1. Analjezi: topikal anestezik jel, gerekirse analjezik. 2. Glansı parmaklarla 3–5 dakika eşit basınçla sıkarak ödemi azaltmak; soğuk kompres yardımcı olur. 3. Başparmaklarla glans geriye itilirken işaret parmaklarıyla prepisyum öne çekilir. 4. Başarısız olursa: genel anestezi (narkoz) altında redüksiyon veya sıkıştıran halkaya dorsal insizyon (dorsal slit). Dikkat Kateter takıldıktan veya hijyen işleminden sonra prepisyumu mutlaka yerine getirin. Hastanede parafimozisin sık nedenlerinden biri prepisyumun yerine getirilmemesidir. Tedavi ## Topikal steroid tedavisi - Endikasyon: semptomatik fimozis. - Preparat: topikal kortikosteroid krem veya merhem; molekül ve konsantrasyon açıkça belirtilerek reçete edilir (örneğin betametazon %0,05–0,1 veya mometazon furoat %0,1). Potens sınıfı moleküle, formülasyona ve kullanılan sınıflamaya göre değişir; bu nedenle reçetede yalnızca “güçlü” veya “zayıf” gibi tanımlarla yetinmeyin, etken maddeyi ve konsantrasyonu açıkça yazın. - Uygulama: günde 2 kez, 4–8 hafta, yalnızca prepisyumun dar ucuna ince bir tabaka halinde sürülür. - Aynı zamanda prepisyum ağrı oluşturmadan, çok hafifçe geri çekilir. - Etki: çocukların %80'inden fazlasında prepisyum genişler; nüks %17'ye kadar görülebilir (EAU 2026). - Tedaviden sonra düzenli hafif geri çekme yapılmazsa darlık tekrarlayabilir. Klinik ipucu Kreme yanıt alınamaması çoğu zaman liken skleroza veya kalın skara işaret eder. Bu çocuk cerrahi tedavi için çocuk üroloğuna yönlendirilir. Tedavi ## Sünnet öncesi: kim sünnet edilmemeli? Sünnet öncesinde penis, meatus ve testisler mutlaka muayene edilmelidir. Aşağıdaki durumlarda sünnet ertelenir ve çocuk önce çocuk üroloğu tarafından değerlendirilmelidir; bu durumların çoğunda prepisyum rekonstrüksiyon için gerekebilir: - Hipospadias, “doğuştan sünnetli” görünen çocuklar dahil. - Hipospadiassız kurvatür (kordi) ve penil torsiyon. - Gömülü penis, webbed penis (penoskrotal perde), megaprepisyum. - Mikropenis şüphesi, kuşkulu genitalya, inmemiş testisle birlikte hipospadias. - Çocukta veya ailede kanama eğilimi. Dikkat Hipospadiaslı çocuk sünnet edilmemelidir. Prepisyum, onarım ameliyatında yeni üretrayı örtmek ve penise deri sağlamak için kullanılır. Tedavi ## Sünnet komplikasyonları Komplikasyon Zamanlama Yapılması gereken Kanama Erken, en sık 10 dakika bası; durmazsa cerrahi değerlendirme Enfeksiyon Erken Lokal tedavi, yayılıyorsa antibiyotik İdrar retansiyonu Erken Pansumanı açmak, acil değerlendirme Meatal darlık Geç, sık İnce, yukarı yönelen akım; meatotomi İnce, yakınmasız glanüler yapışıklıklar Geç Çoğu kendiliğinden ayrılır: izlem, vazelin veya topikal steroid Gerçek deri köprüsü (kalın, kendiliğinden ayrılmayan) Geç Elektif ayırma (sıklıkla lokal anestezi ile) Az veya fazla kesilmiş deri Geç Bireysel değerlendirme, revizyon Skar halkasıyla hapsolmuş penis (trapped penis) Geç Önce topikal steroid ve skarın gerdirilerek genişletilmesi; başarısızsa cerrahi düzeltme Üretral fistül, glans yaralanması Nadir Çocuk üroloğuna acil sevk Klinik ipucu Sünnetten sonraki ilk 1–2 haftada glans üzerindeki sarımsı, nemli örtü normal iyileşmenin parçasıdır ve irinle karıştırılmamalıdır. Tedavi ## Ebeveynlere ne söylenmeli? - Prepisyumu zorla geri çekmeyin. Yalnızca kendiliğinden açıldığı kadar hafifçe çekip suyla yıkayın ve mutlaka yerine getirin. - Sabun, köpük banyosu ve parfümlü ürünlerden kaçının. - İşeme sırasında balonlaşma, beyaz “inciler” ve yapışıklıklar normaldir. - Sünnetten önce çocuğu doktora muayene ettirin. - Prepisyum geri çekilip yerine dönmüyorsa hemen doktora başvurun. Klinik ipucu Çocuk doktorunun rolü: fizyolojik fimozisin normal olduğunu açıklamak, zorla açmanın önüne geçmek, semptomatik olguda topikal steroid başlamak, sünnet öncesinde kontrendikasyonları saptamak ve patolojik durumda çocuğu yönlendirmek. Test ## Test: Sünnet derisi Kendinizi sınayın: bir cevap seçin. 1. 2 yaşındaki erkek çocukta prepisyum geri çekilemiyor, işeme sırasında balon gibi şişiyor; akım normal, ağrı ve enfeksiyon yok. Ne yapılmalıdır? Bu fizyolojik fimozistir. Yakınma yoksa tedavi gerekmez; zorla açma ise skarlı fimozise yol açabilir. 2. 8 yaşındaki çocukta prepisyum ucunda beyaz, parlak, sert bir halka var ve 8 haftalık topikal steroid tedavisine yanıt alınmamış. En olası tanı ve sonraki adım nedir? Beyaz, sert, skarlı halka ve kreme yanıtsızlık liken skleroz (BXO) için tipiktir. Cerrahi tedavi ve meatus/üretranın değerlendirilmesi gerekir. 3. Fimoziste topikal steroid nasıl uygulanır? Krem günde 2 kez, 4–8 hafta boyunca yalnızca prepisyumun dar ucuna sürülür; aynı zamanda prepisyum çok hafifçe geri çekilir. 4. Ebeveynler 6 aylık çocuklarını sünnet ettirmek istiyor. Muayenede meatus glansın ventral yüzündedir, prepisyum yalnızca dorsalde bulunuyor. Ne önerilir? Bu distal hipospadiastır. Prepisyum rekonstrüksiyon için gereklidir; bu nedenle sünnet yapılmaz ve çocuk üroloğuna yönlendirilir. 5. Sünnetin hangi geç komplikasyonu ince, yukarı yönelen akıma ve işeme sırasında ağrıya yol açar? Meatal darlık sünnetin sık görülen bir geç komplikasyonudur: ince, yukarı yönelen akım ve işeme sırasında ağrı. Meatotomi ile düzeltilir. Konu tamamlandı [Tüm konular](/hekimler-icin/)[Çocuk üroloğuna sevk kriterleri](/hekimler-icin/sevk-kriterleri/) ## İlgili konular - [Hipospadias ve cinsel gelişim farklılıkları (DSD)](/hekimler-icin/hipospadias-ve-dsd/) - [İdrar yolu enfeksiyonu ve vezikoüreteral reflü](/hekimler-icin/iye-ve-vur/) ## Konuyla ilgili aileler için yazılar - [Fimozis](/hastaliklar/fimozis/) - [Balanopostit](/hastaliklar/balanopostit/) - [Parafimozis](/hastaliklar/parafimozis/) - [Sünnet komplikasyonları](/hastaliklar/sunnet-komplikasyonlari/) - [Hipospadias](/hastaliklar/hipospadias/) - [Gömülü penis](/hastaliklar/gomulu-penis/) ## Kaynaklar 1. [EAU Guidelines on Paediatric Urology, 2026: Phimosis and paraphimosis.](https://uroweb.org/guidelines/paediatric-urology/chapter/phimosis-and-other-abnormalities-of-the-penile-skin) 2. [Moreno G, Ramirez C, Corbalán J, Peñaloza B, Morel Marambio M, Pantoja T. Topical corticosteroids for treating phimosis in boys. Cochrane Database Syst Rev. 2024;1:CD008973.](https://doi.org/10.1002/14651858.CD008973.pub3) 3. [Krill AJ, Palmer LS, Palmer JS. Complications of circumcision. ScientificWorldJournal. 2011;11:2458–2468.](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22235177/) Bu içerik sağlık profesyonelleri içindir ve güncel klinik kılavuzlara dayanır. Belirli bir hasta hakkındaki kararı tedaviyi yürüten hekim verir. Son güncelleme: 4 Kasım 2026 --- Bilgiler ebeveynler ve meslektaşlar içindir, doktor muayenesinin yerini tutmaz. Acil durumda 112’yi (Azerbaycan’da 103) arayın.