--- title: "Kasık fıtığı ve hidrosel: hekimler için | Çocuk Ürolojisi" description: "Hekimler için: çocuklarda kasık fıtığı ve hidrosel, ayırıcı tanı, inkarserasyonda ilk yaklaşım ve ameliyat zamanlaması." lang: tr url: https://cocukurolojisi.com/hekimler-icin/kasik-fitigi-ve-hidrosel/ --- # Kasık fıtığı ve hidrosel Kasık ve skrotal şişliği doğru değerlendirmek, inkarserasyonu tanımak ve hangi çocuğun ne zaman ameliyat edileceğini bilmek. Yazar: [Dr. Perviz Hacıyev](/doktor/), Avrupa Board sertifikalı çocuk üroloğu (FEAPU). Çocuk ürologları, ürologlar, çocuk cerrahları, çocuk doktorları ve asistan hekimler için 10 adım ~14 dk İçindekiler 1. Hedefler 1. [Bu konuyu okuduktan sonra](#addim-1) 2. Temel bilgiler 1. [Rakamlarla](#addim-2) 2. [Spektrum: fıtıktan hidrosele](#addim-3) 3. Tanı 1. [Fıtık mı, hidrosel mi?](#addim-4) 2. [İnkarsere fıtık](#addim-5) 3. [Kızlarda fıtık](#addim-6) 4. Tedavi 1. [Fıtıkta ameliyat zamanlaması](#addim-7) 2. [Cerrahi teknikler](#addim-8) 3. [Hidroselde yaklaşım](#addim-9) 5. [Test](#addim-10) Adım **1** / 10 Hedefler ## Bu konuyu okuduktan sonra - Çocuklarda kasık fıtığı ile hidroselin ortak nedenini açıklayabilmek. - Fıtığı hidroselden klinik olarak ayırt edebilmek. - İnkarsere fıtığı tanıyabilmek ve ilk adımları bilmek. - Ameliyat zamanını yaşa ve klinik duruma göre belirleyebilmek. - Hidroselin hangi durumlarda izlendiğini, hangi durumlarda ameliyat edildiğini bilmek. Klinik ipucu Ana mesaj: çocuklarda kasık fıtığı kendiliğinden kapanmaz ve inkarserasyon riski nedeniyle tanıdan sonra fazla geciktirilmeden ameliyat edilir. Basit hidrosel ise bebeklerin çoğunda ilk yıl içinde kendiliğinden geriler. Temel bilgiler ## Rakamlarla - **%1–5** term doğan bebeklerde fıtık - **çok daha yüksek** prematüre doğanlarda - **~6:1** erkek/kız oranı - **~%60** sağ taraf Çocuklarda kasık fıtığı hemen her zaman indirekt fıtıktır: testisin inişi sırasında oluşan processus vaginalis kapanmaz ve karın boşluğundan bağırsak, omentum ya da kızlarda over bu kanala girer. Kanal dar olduğunda yalnızca sıvı geçer ve komünikan hidrosel gelişir. Anatomik sorun aynı, klinik tablo farklıdır. Temel bilgiler ## Spektrum: fıtıktan hidrosele Durum Processus vaginalis Klinik Kasık fıtığı Geniş açık Ağlarken ortaya çıkan, sakinleşince geri giren şişlik Komünikan hidrosel Dar açık Boyutu gün içinde değişir: sabah küçük, akşam büyük Nonkomünikan hidrosel Kapalı Boyutu sabit, yumuşak, ağrısız; çoğu zaman rezorbe olur Kordon kisti Orta bölümü açık kalmış Testisin üstünde, kordon boyunca küçük, hareketli kist Abdominoskrotal hidrosel Karın içine uzanan kese Çok büyük, karına bastırınca skrotum gerilir; nadirdir. USG ile değerlendirilir, çocuk üroloğu bireysel plan yapar: ameliyat zamanı semptomlara, gerginliğe ve testis üzerindeki etkiye göre belirlenir Tanı ## Fıtık mı, hidrosel mi? - Şişliğin üst sınırı ele geliyor mu? Hidroselin üst sınırı palpe edilir, fıtık ise kasık kanalına uzanır. - Redükte oluyor mu? Fıtık çoğu zaman bastırınca ya da çocuk sakinleşince geri girer. - Boyutu değişiyor mu? Gün içinde boyutu değişen hidrosel komünikandır. - Testis ayrıca palpe ediliyor mu? Gergin bir hidrosel testisi gizleyebilir. - Ebeveynin çektiği fotoğraf ya da video çok yararlıdır: muayene sırasında fıtık görülmeyebilir. Dikkat Transillüminasyona tek başına güvenilmemelidir: bebeklerde bağırsak ansı da ışığı geçirebilir. Tanı genellikle kliniktir. USG yalnızca şüpheli olgularda, testis palpe edilemediğinde ya da adolesanda yeni gelişen hidroselde gerekir. Tanı ## İnkarsere fıtık Fıtık kesesindeki organ redükte edilemez (inkarserasyon). Kanlanması da bozulursa strangülasyon gelişir. Her iki durumda da acil cerrahi değerlendirme gerekir. Risk en çok yaşamın ilk yılında, özellikle prematüre doğanlarda yüksektir. - Sert, ağrılı, redükte olmayan şişlik. - Susturulamayan ağlama, kusma, karın distansiyonu. - Geç dönemde ciltte kızarıklık, morarma, bağırsak tıkanıklığı bulguları. - İnkarsere fıtık testisin dolaşımını da bozabilir. 1. İnkarserasyon şüphesi 2. Acil cerrahi muayene 3. Strangülasyon ve bağırsak iskemisi şüphesi var mı? (kızarıklık, ağır genel durum, peritonit): varsa redüksiyon denenmeden acil ameliyat 4. Şüphe yoksa: deneyimli hekim analjezi altında dikkatli manuel redüksiyon uygular 5. Başarılıysa 24–72 saat içinde ameliyat; başarısızsa acil ameliyat Tanı ## Kızlarda fıtık - Kızlarda fıtık daha az görülür, kesede çoğu zaman over bulunur. - Redükte edilemeyen over, torsiyon ve iskemi riski nedeniyle erken ameliyat gerektirir. - Nadiren fıtık kesesinde testis bulunur: bu, komplet androjen duyarsızlığı sendromu (46,XY) olabilir. Bilateral fıtığı olan kızlarda bu olasılık akılda tutulmalıdır. Tedavi ## Fıtıkta ameliyat zamanlaması Durum Öneri Term doğmuş bebek ve çocuk, redükte edilebilen fıtık Tanıdan kısa süre sonra (birkaç hafta içinde) elektif ameliyat İnkarserasyon atağından sonra manuel redüksiyon yapılmış fıtık 24–72 saat içinde, ödem gerilediğinde Yenidoğan yoğun bakım ünitesindeki prematüre bebek Bireysel karar; randomize çalışmada (HIP) ameliyatın taburculuk sonrasına ertelenmesi daha az ciddi advers olayla ilişkili bulunmuştur Kızda redükte edilemeyen over Erken ameliyat Klinik ipucu Fıtık bağı ya da kemer çocuklarda fıtığı tedavi etmez ve inkarserasyonu önlemez. Önerilmez. Tedavi ## Cerrahi teknikler **Açık herniotomi:** kasık katlantısından küçük bir kesiyle kese bulunur, spermatik korddan ayrılır ve yüksek ligasyon yapılır. Çocuklarda yama (mesh) kullanılmaz. **Laparoskopik teknik:** internal inguinal halka karın içinden kapatılır, aynı seansta karşı taraf da değerlendirilir. Açık processus vaginalis, ileride semptomatik olacak bir fıtıkla aynı şey değildir: profilaktik kapatma her çocuk için zorunlu değildir, yarar ve riskler gözetilerek bireysel karar verilir. Her iki teknik de güvenlidir, sonuçlar benzerdir. Açık teknikte karşı tarafın rutin eksplorasyonu önerilmez. Dikkat Prematüre doğmuş ya da anemik bebeklerde genel anestezi sonrası apne riski vardır. Bu bebekler ameliyattan sonra monitörize edilerek izlenir. Tedavi ## Hidroselde yaklaşım Durum Yaklaşım Basit, boyutu sabit hidrosel 12–24 aya kadar izlem Komünikan (boyutu değişen) hidrosel Ameliyat zamanı yaşa, sürekliliğe, eşlik eden fıtığa ve testis patolojisine göre belirlenir 2 yaşından sonra devam eden hidrosel Ameliyat Çok büyük, gergin veya abdominoskrotal hidrosel USG ve çocuk üroloğunun bireysel planı; girişim zamanı semptomlara, gerginliğe ve testis üzerindeki etkiye göre belirlenir Adolesanda yeni gelişen hidrosel Önce USG: tümör, torsiyon, enflamasyon ve varikosel ameliyatı sonrası hidrosel ayırt edilir Komünikan hidroselde ameliyat, erişkinlerden farklı olarak **inguinal** yoldan yapılır: açık kalan kanal bağlanır. Edinsel, nonkomünikan hidroselde (adolesanlarda) skrotal yaklaşım (Lord, Jaboulay/Winkelmann) da kullanılır. Sıvı iğneyle aspire edilmez: yeniden birikir ve enfeksiyon riski vardır. Klinik ipucu Çocuk doktorunun rolü: fıtığı hidroselden ayırmak, fıtığı olan çocuğu zaman kaybetmeden sevk etmek, ebeveyne inkarserasyon belirtilerini öğretmek ve basit hidroselde gereksiz erken ameliyattan kaçınmak. Test ## Test: Kasık fıtığı ve hidrosel Kendinizi sınayın: bir cevap seçin. 1. Term doğmuş 3 aylık erkek bebekte ağlarken sağ kasıkta ortaya çıkan, sakinleşince geri giren bir şişlik var. En doğru yaklaşım hangisidir? Çocuklarda fıtık kendiliğinden kapanmaz ve bebeklerde inkarserasyon riski yüksektir. Ameliyat tanıdan sonra fazla geciktirilmeden yapılır. 2. 8 aylık bir çocukta skrotumda boyutu sabit, yumuşak, ağrısız bir şişlik var, üst sınırı palpe ediliyor. Ne yapılmalıdır? Bu, nonkomünikan (basit) hidroseldir. Çoğu ilk yıl içinde kendiliğinden rezorbe olur; bu nedenle ilk 12 ayda ameliyat endike değildir. 3. Sabah küçük olan, akşam ve ağlarken büyüyen skrotal şişlik neyi düşündürür? Boyutun gün içinde değişmesi processus vaginalisin açık olduğunu gösterir. Bu, komünikan hidroseli düşündürür. Ameliyat zamanı yaşa, hidroselin devam edip etmediğine, eşlik eden fıtığa ve testis patolojisine göre belirlenir. 4. Kasıktaki şişlik sertleşmiş, ağrılı ve bebek kusuyor. İlk adım nedir? Bu, inkarsere fıtıktır. Acil cerrahi muayene gerekir. Strangülasyon ya da bağırsak iskemisi şüphesi yoksa analjezi altında redüksiyon denenir: başarılıysa 24–72 saat içinde ameliyat, başarısızsa acil ameliyat. İskemi şüphesinde redüksiyon yapılmaz, acil ameliyat uygulanır. 5. Bilateral kasık fıtığı olan bir kız çocuğunda ameliyat sırasında kesede overe benzemeyen bir gonad bulunuyor. Ne düşünülmelidir? Fenotipik olarak kız olan bir çocukta fıtık kesesinde testis bulunması komplet androjen duyarsızlığı sendromunu (46,XY) düşündürür. Karyotip analizi ve endokrinoloji konsültasyonu gerekir. Konu tamamlandı [Tüm konular](/hekimler-icin/)[Çocuk üroloğuna sevk kriterleri](/hekimler-icin/sevk-kriterleri/) ## İlgili konular - [Kriptorşidizm: inmemiş testis](/hekimler-icin/kriptorsidizm/) - [Akut skrotum: testis torsiyonu ve onu taklit eden durumlar](/hekimler-icin/akut-skrotum/) ## Konuyla ilgili aileler için yazılar - [Kasık fıtığı](/hastaliklar/kasik-fitigi/) - [Hidrosel](/hastaliklar/hidrosel/) - [Kasık fıtığı ameliyatı](/ameliyatlar/kasik-fitigi-ameliyati/) - [İnmemiş testis](/hastaliklar/inmemis-testis/) ## Kaynaklar 1. [EAU Guidelines on Paediatric Urology, 2026: Hydrocele.](https://uroweb.org/guidelines/paediatric-urology/chapter/hydrocele) 2. [Blakely ML, Krzyzaniak A, Dassinger MS, et al. Effect of early vs late inguinal hernia repair on serious adverse event rates in preterm infants: a randomized clinical trial. JAMA. 2024;331(12):1035–1044.](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38530261/) 3. [Olesen CS, Mortensen LQ, Öberg S, Rosenberg J. Risk of incarceration in children with inguinal hernia: a systematic review. Hernia. 2019;23(2):245–254.](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30637615/) Bu içerik sağlık profesyonelleri içindir ve güncel klinik kılavuzlara dayanır. Belirli bir hasta hakkındaki kararı tedaviyi yürüten hekim verir. Son güncelleme: 4 Kasım 2026 --- Bilgiler ebeveynler ve meslektaşlar içindir, doktor muayenesinin yerini tutmaz. Acil durumda 112’yi (Azerbaycan’da 103) arayın.