--- title: "Akut skrotum: hekimler için | Çocuk Ürolojisi" description: "Çocuk ürolojisi dersi: testis torsiyonunu apendiks testis torsiyonundan ve epididimitten ayırmak, TWIST skoru, Doppler USG'nin yeri ve zaman kaybetmeden sevk." lang: tr url: https://cocukurolojisi.com/hekimler-icin/akut-skrotum/ --- # Akut skrotum: testis torsiyonu ve onu taklit eden durumlar Ani testis ağrısı olan çocuğu doğru değerlendirmek, torsiyonu atlamamak ve USG için zaman kaybetmeden çocuk üroloğuna sevk etmek. Yazar: [Dr. Perviz Hacıyev](/doktor/), Avrupa Board sertifikalı çocuk üroloğu (FEAPU). Çocuk ürologları, ürologlar, çocuk cerrahları, çocuk doktorları ve asistan hekimler için 13 adım ~15 dk İçindekiler 1. Hedefler 1. [Bu konuyu tamamladıktan sonra](#addim-1) 2. Temel bilgiler 1. [Rakamlarla testis torsiyonu](#addim-2) 2. [Akut skrotumun nedenleri](#addim-3) 3. [Torsiyonun anatomisi](#addim-4) 3. Tanı 1. [Öykü ve muayene](#addim-5) 2. [TWIST skoru](#addim-6) 3. [Doppler USG: ne zaman ve nasıl?](#addim-7) 4. [Yenidoğanda torsiyon](#addim-8) 4. Tedavi 1. [Sevk: çocuk doktoru ne yapmalı?](#addim-9) 2. [Cerrahi tedavi](#addim-10) 3. [Apendiks torsiyonu ve epididimit tedavisi](#addim-11) 4. [İzlem](#addim-12) 5. [Test](#addim-13) Adım **1** / 13 Hedefler ## Bu konuyu tamamladıktan sonra - Akut skrotumun başlıca nedenlerini sayabilmek ve yaşa göre olasılıklarını bilmek. - Testis torsiyonunu apendiks testis torsiyonundan ve epididimitten klinik bulgularla ayırabilmek. - TWIST skorunu hesaplayabilmek ve sınırlılıklarını bilmek. - Doppler USG'nin yerini ve normal kan akımının torsiyonu dışlamadığını açıklayabilmek. - Çocuğun ne zaman ve nasıl acil sevk edilmesi gerektiğini bilmek. Klinik ipucu Ana mesaj: ani başlayan testis ağrısı, torsiyon dışlanana kadar acil cerrahi durumdur. Testisin akıbetini zaman belirler; USG veya gözlem için beklenmemelidir. Temel bilgiler ## Rakamlarla testis torsiyonu - **~%97** ilk 6 saatte testisin kurtarılma oranı - **~%79** 7–12 saatte - **~%43–61** 13–24 saatte - **~%24** 24–48 saatte - **~%7** 48 saatten sonra - **12–18 yaş** en sık görüldüğü dönem Torsiyonun iki pik dönemi vardır: yenidoğan dönemi ve adölesan dönem. Adölesanlarda torsiyon çoğu zaman uykuda, spordan sonra veya hafif bir travmanın ardından başlar. Testis kaybıyla sonuçlanan olguların önemli bir bölümü geç başvuru veya geç sevkle ilişkilidir: ağrı “karın ağrısı” olarak değerlendirilir, çocuğa analjezik verilip eve gönderilir ya da USG beklenir. Temel bilgiler ## Akut skrotumun nedenleri Neden Tipik yaş Temel özellik Testis torsiyonu Yenidoğan, 12–18 yaş Ani, şiddetli ağrı, bulantı, kusma Apendiks testis torsiyonu 7–12 yaş Giderek artan ağrı, üst polde noktasal hassasiyet, “mavi nokta” (blue dot) bulgusu Epididimit, orşit Her yaş, adölesanlarda daha sık Yavaş başlayan ağrı, arka yüzde hassasiyet, bazen dizüri İnkarsere kasık fıtığı Bebekler Kasıktan skrotuma uzanan sert şişlik, kusma İdiyopatik skrotal ödem 4–7 yaş Bilateral kızarıklık ve ödem, ağrı hafif, testis hassas değil Henoch-Schönlein purpurası Çocukluk Bacaklarda purpura, eklem ve karın ağrısıyla birlikte Travma, tümör, hidrosel Her yaş Öykü ve muayeneyle ayrılır Klinik ipucu Akut skrotumun en sık nedeni apendiks testis torsiyonu, en tehlikelisi ise testis torsiyonudur. Kararı olasılık değil, tehlike belirler. Temel bilgiler ## Torsiyonun anatomisi **İntravajinal torsiyon** (adölesanlar): tunika vajinalis testisi yukarıdan, spermatik kord boyunca sarar ve testis “çan dili” gibi serbest asılı kalır (“bell clapper” deformitesi). Bu anatomik yatkınlık çoğu zaman bilateraldir. **Ekstravajinal torsiyon** (yenidoğanlar): tunika vajinalis henüz skrotuma tutunmadığı için testis zarlarıyla birlikte döner. Çoğu zaman intrauterin dönemde gelişir. **İntermitan torsiyon:** kısa süren, kendiliğinden geçen şiddetli ağrı atakları. Her atak tam torsiyonun habercisi olabilir ve elektif orşiopeksi endikasyonudur. Tanı ## Öykü ve muayene - Ağrının başlama zamanını saatiyle birlikte tam olarak kaydedin. Bu, sonraki kararlar için temel parametredir. - Ağrı ani mi başladı, yoksa giderek mi arttı? Bulantı ve kusma torsiyonu güçlü biçimde düşündürür. - Daha önce benzer, kendiliğinden geçen ataklar oldu mu (intermitan torsiyon)? - Dizüri, ateş, üriner sistem anomalisi, yakın zamanda geçirilmiş viral enfeksiyon, travma. **Muayene:** önce ayakta ve yatar pozisyonda inspeksiyon, ardından sağlam taraftan başlayarak palpasyon. Bulgu Torsiyon Apendiks torsiyonu Epididimit Başlangıç Ani Yavaş Yavaş Testisin konumu Yukarı çekilmiş, transvers yerleşimli Normal Normal Hassasiyet Tüm testis Üst polde noktasal Arka yüzde, epididim üzerinde Kremaster refleksi Genellikle yok Var Var Kusma Sık Nadir Nadir Dikkat Karın ağrısıyla başvuran adölesan erkekte skrotum mutlaka muayene edilmelidir. Utanma nedeniyle adölesanlar çoğu zaman testis ağrısından değil, karın ağrısından yakınır. Tanı ## TWIST skoru TWIST (Testicular Workup for Ischemia and Suspected Torsion), torsiyon olasılığını değerlendirmek için kullanılan basit bir klinik skordur. Bulgu Puan Testiste şişlik 2 Testisin sert olması 2 Kremaster refleksinin olmaması 1 Bulantı veya kusma 1 Testisin yukarı çekilmiş olması 1 Toplam puan Risk Yaklaşım 0–2 Düşük Torsiyon olasılığı düşüktür, ancak çocuk üroloğu veya cerrah tarafından değerlendirilmelidir 3–4 Orta Acil Doppler USG ve cerrahi konsültasyon 5–7 Yüksek USG beklenmeden acil cerrahi eksplorasyon Klinik ipucu TWIST karar vermeye yardımcı olur, ancak düşük skor torsiyonu tamamen dışlamaz. Çocuk doktoru için sonuç değişmez: ani testis ağrısı olan çocuk hemen, gecikmeden cerrahi değerlendirmeye sevk edilir. Tanı ## Doppler USG: ne zaman ve nasıl? - Doppler USG testisteki kan akımını, spermatik kordun dönmesini (“girdap” işareti, whirlpool) ve diğer nedenleri gösterebilir. - Kan akımının olmaması torsiyonu güçlü biçimde destekler; azalmış akım da torsiyonla uyumlu olabilir. Kan akımının varlığı ise torsiyonu dışlamaz: parsiyel veya intermitan torsiyonda akım korunabilir. - Sonuç, tetkiki yapan kişinin deneyimine büyük ölçüde bağlıdır. - Klinik şüphe yüksekse USG ameliyatı geciktirmemelidir. Dikkat En sık yapılan hata: “USG'de akım var” sonucuyla çocuğun eve gönderilmesi. Klinik tablo torsiyonla uyumluysa cerrahi eksplorasyon gerekir. Tanı ## Yenidoğanda torsiyon Doğumdan önce gelişen torsiyonda skrotum doğumda sert, morumsu ve ağrısızdır; testisi kurtarmak çoğu zaman mümkün olmaz. Doğumdan sonra gelişen torsiyonda ise önceden normal olan skrotum aniden şişer ve rengi değişir. - Doğumdan sonra gelişen torsiyon acil durumdur. - Doğumdan önce gelişen torsiyonda da çocuk aynı gün çocuk üroloğuna sevk edilir: karşı testisin fiksasyonu tartışılır, çünkü bilateral torsiyon nadir ama yıkıcıdır. Tedavi ## Sevk: çocuk doktoru ne yapmalı? 1. Ani testis ağrısı 2. Ağrının başlama zamanını kaydedin 3. Ağızdan hiçbir şey vermeyin 4. Cerrahi hizmeti olan merkeze hemen sevk edin, telefonla önceden haber verin - Çocuğa analjezik verip eve göndermeyin, sabahı beklemeyin. - Sevki USG sonucu için geciktirmeyin. - Ağrı geçmiş olsa da çocuk aynı gün muayene edilmelidir: torsiyon kendiliğinden açılmış olabilir. Tedavi ## Cerrahi tedavi **Skrotal eksplorasyon:** skrotum açılır, spermatik kordun torsiyonu düzeltilir ve testisin canlılığı değerlendirilir. - Testis canlıysa: orşiopeksi (testis skrotuma tespit edilir). - Testis nekrotikse: orşiektomi. - Her iki durumda da karşı testis de tespit edilir, çünkü anatomik yatkınlık çoğu zaman bilateraldir. **Manuel detorsiyon:** cerrahi girişim gecikecekse, deneyimli bir hekim testisi medialden laterale, yani içten dışa doğru (“kitap açar gibi”) çevirebilir. Ağrı artarsa veya belirgin direnç hissedilirse manevra o yönde sürdürülmemelidir. Manuel detorsiyon ameliyatı geciktirmemelidir. Ağrının azalması iyi bir işarettir, ancak tam detorsiyonu doğrulamaz: rezidüel torsiyon kalabilir. Bu yalnızca geçici bir önlemdir; acil cerrahi değerlendirme (eksplorasyon) ve fiksasyon yine de gerekir. Tedavi ## Apendiks torsiyonu ve epididimit tedavisi **Apendiks testis torsiyonu:** testis torsiyonu güvenilir biçimde dışlandıysa konservatif tedavi: istirahat, antiinflamatuvar analjezik. Ağrı genellikle 3–10 gün içinde geçer. Ağrı uzarsa veya tanı şüpheliyse eksplorasyon yapılır. **Epididimit:** prepubertal çocuklarda çoğu zaman bakteriyel değildir: viral enfeksiyon sonrasında veya reaktif olarak gelişir. Olguların çoğunda antibiyotik gerekmez: istirahat, analjezik. Şüphelenilen veya doğrulanan bakteriyel enfeksiyon klinik değerlendirmeye ve idrar sonuçlarına göre tedavi edilir; piyüri veya pozitif kültürde antibiyotik başlanır ve üriner sistem USG ile değerlendirilir. Cinsel olarak aktif adölesanda cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar göz önünde bulundurulur. Klinik ipucu Tekrarlayan epididimit üriner sistem anomalisine (ektopik üreter, üretral sorunlar, işeme disfonksiyonu) işaret edebilir ve çocuk üroloğu tarafından araştırılmalıdır. Tedavi ## İzlem - Torsiyon sonrası testis 6–12 ay boyunca boyut ve kıvam açısından kontrol edilir: atrofi gelişebilir. - Adölesana testis kendi kendine muayenesi öğretilir. - İntermitan ağrı atakları olan çocuk elektif orşiopeksiye sevk edilir. - Aileye ani testis ağrısında hemen başvurmaları gerektiği anlatılır. Klinik ipucu Çocuk doktorunun rolü: ani testis ağrısını acil durum olarak kabul etmek, karın ağrısı olan adölesanda skrotumu muayene etmek, USG ve gözlem için zaman kaybetmeden çocuğu sevk etmek. Test ## Test: Akut skrotum Kendinizi sınayın: bir cevap seçin. 1. 14 yaşında erkek çocuk gece sol testiste şiddetli ağrıyla uyanmış ve iki kez kusmuş. Testis yukarı çekilmiş, kremaster refleksi alınamıyor. En doğru adım hangisidir? Ani ağrı, kusma, yukarı çekilmiş testis ve kremaster refleksinin olmaması güçlü bir torsiyon şüphesi doğurur. Çocuk acil cerrahi eksplorasyona sevk edilir; ultrason ameliyatı geciktirmemelidir. 2. Doppler USG'de testiste kan akımı var, ancak klinik tablo torsiyonla uyumlu. Ne yapılmalıdır? Parsiyel veya intermitan torsiyonda kan akımı korunabilir. Normal Doppler torsiyonu dışlamaz; klinik şüphe yüksekse ameliyat geciktirilmez. 3. 9 yaşındaki çocukta 2 gündür giderek artan ağrı, testisin üst polünde noktasal hassasiyet ve deriden görülen mavi nokta var. En olası tanı nedir? Üst polde noktasal hassasiyet ve “mavi nokta” apendiks testis torsiyonu için tipiktir. Testis torsiyonu güvenilir biçimde dışlandıktan sonra konservatif tedavi uygulanır. 4. TWIST skorunda hangi bulgular 2 puan değerindedir? Testiste şişlik ve testisin sert olması her biri 2 puan; kremaster refleksinin olmaması, bulantı veya kusma ve testisin yukarı çekilmiş olması her biri 1 puan değerindedir. 5. Torsiyon nedeniyle yapılan ameliyatta testis canlı bulunuyor. Karşı testise ne yapılır? Torsiyona yol açan anatomik yatkınlık çoğu zaman bilateraldir; bu nedenle karşı testis de aynı ameliyatta tespit edilir. Konu tamamlandı [Tüm konular](/hekimler-icin/)[Çocuk üroloğuna sevk kriterleri](/hekimler-icin/sevk-kriterleri/) ## Konuyla ilgili hesaplayıcılar - [TWIST skoru: testis torsiyonu riski](/hekimler-icin/hesaplayicilar/twist-skoru/) ## İlgili konular - [Ergenlerde varikosel](/hekimler-icin/varikosel/) - [Kasık fıtığı ve hidrosel](/hekimler-icin/kasik-fitigi-ve-hidrosel/) ## Konuyla ilgili aileler için yazılar - [Testis torsiyonu](/hastaliklar/testis-torsiyonu/) - [Epididimit ve orşit](/hastaliklar/epididimit-orsit/) - [Kasık fıtığı](/hastaliklar/kasik-fitigi/) - [Hidrosel](/hastaliklar/hidrosel/) ## Kaynaklar 1. [EAU Guidelines on Paediatric Urology, 2026: Acute scrotum in children.](https://uroweb.org/guidelines/paediatric-urology/chapter/acute-scrotum) 2. [Barbosa JA, Tiseo BC, Barayan GA, et al. Development and initial validation of a scoring system to diagnose testicular torsion in children. J Urol. 2013;189(5):1859–1864.](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23103800/) 3. [Mellick LB, Sinex JE, Gibson RW, Mears K. A systematic review of testicle survival time after a torsion event. Pediatr Emerg Care. 2019;35(12):821–825.](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28953100/) Bu içerik sağlık profesyonelleri içindir ve güncel klinik kılavuzlara dayanır. Belirli bir hasta hakkındaki kararı tedaviyi yürüten hekim verir. Son güncelleme: 4 Kasım 2026 --- Bilgiler ebeveynler ve meslektaşlar içindir, doktor muayenesinin yerini tutmaz. Acil durumda 112’yi (Azerbaycan’da 103) arayın.