--- title: "Çocuklarda kabızlık ve idrar kaçırma (MBD) | Çocuk Ürolojisi" description: "Kabızlık neden idrar kaçırmaya ve idrar yolu enfeksiyonlarına yol açar, çocukta kabızlık nasıl anlaşılır ve tedavi edilir." lang: tr url: https://cocukurolojisi.com/hastaliklar/mesane-bagirsak-disfonksiyonu/ --- [İşeme ve enfeksiyonlar](/hastaliklar/#iseme) # Kabızlık ve mesane: birlikte görülen sorunlar Kabızlık neden idrar kaçırmaya ve idrar yolu enfeksiyonlarına yol açar, çocukta kabızlık nasıl anlaşılır ve tedavi edilir. Yazar: [Dr. Perviz Hacıyev](/doktor/), Avrupa Board sertifikalı çocuk üroloğu (FEAPU). Kısa cevap Kabızlık idrar yapmayı etkiler mi? Evet, hem de çok. İdrar kaçırma ve enfeksiyonların başlıca nedenlerindendir. Nasıl anlaşılır? Haftada 2 veya daha az dışkılama, sert ve ağrılı dışkı, iç çamaşırında leke. Tek bir belirti yeterli değildir, birkaçı birlikte değerlendirilir. Tedavi Bağırsağın boşaltılması, uzun süreli yumuşatıcı ve tuvalet düzeni. Ne kadar sürer? Çoğu zaman aylarca sürer, dışkı normale döndükten sonra da devam edilir. ## Mesane ile bağırsak arasındaki bağlantı Mesane ve rektum (kalın bağırsağın son bölümü) pelviste birbirine yakın yerleşir, aynı sinirler ve aynı pelvik taban kasları tarafından kontrol edilir. Rektum sert dışkıyla dolu olduğunda: - mesaneye baskı yapar ve kapasitesini azaltır, - mesaneyi uyararak ani kasılmalara yol açar, - mesanenin tam boşalmasını engeller, - bakterilerin idrar yollarına geçmesini kolaylaştırır. Bu yüzden kabızlık, [gündüz](/hastaliklar/gunduz-idrar-kacirma/) ve [gece idrar kaçırmanın](/hastaliklar/gece-idrar-kacirma/), [idrar yolu enfeksiyonlarının](/hastaliklar/idrar-yolu-enfeksiyonu/) ve [reflünün](/hastaliklar/vezikoureteral-reflu/) geç düzelmesinin en çok gözden kaçan nedenidir. Bu iki sorunun birlikte olmasına **mesane-bağırsak disfonksiyonu** denir. ## Çocukta kabızlık nasıl anlaşılır? Aşağıdakilerden ikisi veya daha fazlası en az 1 aydır sürüyorsa kabızlıktan şüphelenmek gerekir. Dışkılama sayısı bu belirtilerden yalnızca biridir: - haftada 2 veya daha az dışkılama, - sert, iri dışkı veya keçi dışkısına benzeyen küçük, sert topaklar, - dışkılarken ağrı, ağlama, tuvaletten korkma, - çocuğun dışkıyı tutmaya çalışması: bacaklarını sıkar, bir köşeye çekilir, - iç çamaşırında dışkı lekeleri, - tuvaleti tıkayan iri dışkı. Dışkının şeklini değerlendirmek için **Bristol dışkı skalası** kullanılır: tip 1–2 kabızlığı, tip 3–4 normali gösterir. ## Tedavi ### 1. Bağırsağın boşaltılması Bağırsak dışkıyla aşırı dolmuşsa (fekal tıkaç, impaksiyon), doktor önce bağırsağı boşaltan bir tedavi önerir. Böyle bir birikme yoksa doğrudan sürekli (idame) tedaviye başlanır. ### 2. Sürekli yumuşatıcı Boşaltmadan sonra veya doğrudan, dışkıyı yumuşak tutmak için her gün yumuşatıcı verilir. En sık **polietilen glikol** kullanılır. Dozu doktor belirler ve çocuk her gün veya gün aşırı yumuşak ve ağrısız dışkılayacak şekilde ayarlar. Tedavi genellikle en az 2–3 ay, çoğu zaman daha uzun sürer ve yavaş yavaş azaltılarak kesilir. ### 3. Tuvalet düzeni - her yemekten 15–30 dakika sonra 5–10 dakika tuvalete oturmak (gastrokolik refleksten yararlanmak için), - ayakların altına destek koymak, dizler kalçadan yukarıda olacak şekilde, - acele ettirmemek, cezalandırmamak, başarıları övmek. ### 4. Beslenme ve hareket Yeterli su, sebze ve meyve, tam tahıllı ürünler, her gün fiziksel aktivite. Aşırı süt ve beyaz un ürünleri kabızlığı artırabilir. Kabızlık tedavi edildiğinde idrar sorunlarının bir kısmı başka bir tedaviye gerek kalmadan düzelir. ## Ne zaman acile başvurulmalı? Aşağıdakilerden biri varsa bir sonraki randevuyu beklemeyin: doktorunuzu arayın veya en yakın acil servise gidin. - Şiddetli karın ağrısı ve kusmayla birlikte karında şişlik - Dışkıda kan, kilo kaybı - Ateş ve idrar yaparken ağrı Acil durumda 112’yi arayın (Azerbaycan’da 103) Çocuk doktorları ve aile hekimleri için not İdrar yolu enfeksiyonu veya reflüsü olan her çocukta kabızlık aktif olarak sorgulanmalıdır; aileler çoğu zaman bundan kendiliğinden söz etmez. Roma IV kriterleri ve Bristol dışkı skalası kullanılmalıdır. Ultrasonda mesane arkasında ölçülen rektum çapının 3 cm'nin üzerinde olması kabızlık şüphesini destekleyebilir; bulgu semptomlar ve klinik kriterlerle birlikte değerlendirilir. Tedavide ilk seçenek polietilen glikoldür; doz, dışkı yumuşayana kadar ayarlanır. ## Muayenede neler yapılır? 1. Dışkılama sıklığı, dışkının şekli (Bristol skalası), ağrı, dışkı kaçırma ve tuvalet alışkanlıkları sorulur. 2. Karın muayenesi yapılır. Gerekirse ultrasonla rektum çapı ve mesanede kalan idrar miktarı ölçülür. 3. Yumuşatıcı ve tuvalet düzeni için bir plan verilir; bağırsak dışkıyla aşırı dolmuşsa önce boşaltma tedavisi önerilir. 4. İdrar sorunlarının kabızlık tedavisine yanıtı izlenir. [WhatsApp ile randevu alın](https://wa.me/994504443035?text=Merhaba%2C%20Kab%C4%B1zl%C4%B1k%20ve%20mesane%20konusunda%20randevu%20almak%20istiyorum.)Çocuk Ürolojisi Merkezi, Badam Medical Center, Bakü ## Sık sorulan sorular Çocuğum her gün kakasını yapıyor, yine de kabızlık olabilir mi? Evet. Bağırsak tam boşalmıyorsa çocuk her gün az miktarda dışkı yapabilir, ama bağırsakta sert bir kitle kalır. Bazen iç çamaşırına sızan sıvı dışkı ishal gibi görünür, oysa aslında kabızlığın belirtisidir. Yumuşatıcı ilaçlar bağımlılık yapar mı? Çocuklarda kullanılan osmotik yumuşatıcılar (örneğin polietilen glikol) bağımlılık yapmaz. En sık yapılan hata tedaviyi erken bırakmaktır. ## İlgili konular - [Gündüz idrar kaçırma Aşırı aktif mesane, işeme disfonksiyonu Hastalık](/hastaliklar/gunduz-idrar-kacirma/) - [Gece idrar kaçırma Enürezis, noktürnal enürezis Hastalık](/hastaliklar/gece-idrar-kacirma/) - [İdrar yolu enfeksiyonu Mesane veya böbrek enfeksiyonu (sistit, piyelonefrit) Hastalık](/hastaliklar/idrar-yolu-enfeksiyonu/) - [Vezikoüreteral reflü Üreter reflüsü, VUR Hastalık](/hastaliklar/vezikoureteral-reflu/) - [Sakral gamze ve gergin omurilik Bel ve kuyruk sokumu bölgesindeki deri bulguları, gizli spinal disrafizm Hastalık](/hastaliklar/sakral-gamze/) - [Gülerken idrar kaçırma Giggle incontinence, gülmeyle tetiklenen idrar kaçırma Hastalık](/hastaliklar/gulerken-idrar-kacirma/) - [Gece idrar kaçırma (enürezis) Hekimler için](/hekimler-icin/gece-idrar-kacirma/) - [Alt üriner sistem disfonksiyonu ve gündüz idrar kaçırma Hekimler için](/hekimler-icin/alt-uriner-sistem-disfonksiyonu/) - [Nörojenik mesane: spina bifidalı çocuk Hekimler için](/hekimler-icin/norojen-mesane/) Kaynaklar - [Santos JD et al. Bladder and bowel dysfunction in children: an update on the diagnosis and treatment. Can Urol Assoc J, 2017.](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28265323/) - [Hyams JS et al. Functional disorders: children and adolescents (Rome IV). Gastroenterology, 2016.](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27144632/) Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Çocuğunuzun tedavisine muayeneden sonra doktorunuzla birlikte karar verilir. Son güncelleme: 4 Kasım 2026 --- Bilgiler ebeveynler ve meslektaşlar içindir, doktor muayenesinin yerini tutmaz. Acil durumda 112’yi (Azerbaycan’da 103) arayın.