--- title: "Çocuklarda megaüreter: üreter genişlemesi | Çocuk Ürolojisi" description: "Çocuklarda üreter genişlemesi: tipleri, neden çoğu zaman kendiliğinden düzeldiği, ne zaman antibiyotik profilaksisi ve ameliyat gerektiği." lang: tr url: https://cocukurolojisi.com/hastaliklar/megaureter/ --- [Böbrek ve üreter](/hastaliklar/#bobrek) # Megaüreter: üreterin genişlemesi Çocuklarda üreter genişlemesi: tipleri, neden çoğu zaman kendiliğinden düzeldiği, ne zaman antibiyotik profilaksisi ve ameliyat gerektiği. Yazar: [Dr. Perviz Hacıyev](/doktor/), Avrupa Board sertifikalı çocuk üroloğu (FEAPU). Kısa cevap Acil mi? Genellikle hayır. Ateş olursa acilen idrar tahlili gerekir. Kendiliğinden geçer mi? Primer obstrüktif megaüreterin çoğu ilk 2–3 yılda düzelir. Ameliyat gerekir mi? Yaklaşık dörtte birinde: fonksiyon azalırsa, enfeksiyonlar tekrarlarsa. Antibiyotik profilaksisi Hayatın ilk yılında önerilir. ## Megaüreter nedir? Üreter, idrarı böbrekten mesaneye taşıyan ince bir kanaldır. Çocuklarda çapı genellikle 5 mm’den azdır. Üreterin çapı **7 mm’yi aştığında** buna **megaüreter** denir. Genişleme çoğu zaman böbrek pelvisinin genişlemesiyle, yani [hidronefrozla](/hastaliklar/hidronefroz/) birlikte görülür. ## Tipleri Megaüreter nedenine göre dört gruba ayrılır: - **Obstrüktif (tıkayıcı).** Üreterin mesaneye girdiği yerde idrarı ileri itemeyen (peristaltizmi olmayan) dar bir bölüm vardır ve idrar mesaneye rahatça akamaz. En sık görülen tiptir. - **Reflülü.** İdrar mesaneden geri kaçar ve üreteri genişletir. Bu durum [vezikoüreteral reflü](/hastaliklar/vezikoureteral-reflu/) olarak değerlendirilir. - **Hem obstrüktif hem reflülü.** Seyrek görülür. - **Reflüsüz ve obstrüksiyonsuz.** Ne tıkanıklık ne reflü vardır; üreter geniş olsa da idrar normal akar. Çoğu zaman kendiliğinden düzelir. Bunun dışında megaüreter **primer** (üreterin kendi kusuru) veya **sekonder** (örneğin [posterior üretral valv](/hastaliklar/posterior-uretral-valv/) ya da [nörojenik mesane](/hastaliklar/norojen-mesane/) sonucu) olabilir. Sekonder megaüreterde altta yatan neden tedavi edilmelidir. ## Belirtiler Bugün megaüreterlerin çoğu gebelikte ultrasonla saptanır ve doğumdan sonra hiçbir şikâyet olmaz. Önceden fark edilmeyen durumlarda ilk belirti çoğu zaman ateşli bir [idrar yolu enfeksiyonudur](/hastaliklar/idrar-yolu-enfeksiyonu/). Büyük çocuklarda karın ağrısı, idrarda kan veya [böbrek taşı](/hastaliklar/bobrek-tasi/) da görülebilir. ## Tanı - **[Ultrason](/tetkikler/bobrek-mesane-ultrasonu/):** üreterin çapı (özellikle mesanenin arkasında), böbrek pelvisi ve böbrek dokusu. - **[İSUG](/tetkikler/iseme-sistouretrografisi/) (işeme sistoüretrografisi):** reflüyü ve idrar kanalını değerlendirmek için. Megaüreterde neredeyse her zaman gerekir. - **[MAG3/DTPA sintigrafisi](/tetkikler/mag3-dtpa-sintigrafisi/):** böbreğin fonksiyonu ve idrarın ne kadar iyi aktığı. ## Tedavi ### Takip ve antibiyotik profilaksisi Primer obstrüktif megaüreterin büyük kısmı çocuk büyüdükçe düzelir. Bu yüzden ilk adım **aktif takiptir**: ultrason belirli aralıklarla tekrarlanır, gerektiğinde MAG3/DTPA sintigrafisi yapılır. Hayatın ilk yılında enfeksiyon riskini azaltmak için günlük düşük doz antibiyotik (profilaksi) önerilir. ### Ameliyat ne zaman gerekir? - böbrek fonksiyonu azalıyorsa, - genişleme artıyorsa, - profilaksiye rağmen ateşli enfeksiyonlar tekrarlıyorsa, - ağrı veya taş gelişiyorsa. Standart ameliyat **[üreterin mesaneye yeniden dikilmesidir](/ameliyatlar/ureteroneosistostomi/)** (reimplantasyon): dar bölüm çıkarılır, genişlemiş üreter gerekirse daraltılır ve mukoza altında (submukozal) bir tünel oluşturularak mesaneye yeniden dikilir. Bu tünel idrarın mesaneden üretere geri kaçmasını önler. Başarı oranı %90’ın üzerindedir. Bir yaşından küçük bebeklerde bu ameliyat teknik olarak zor olduğundan, gerektiğinde **geçici yöntemler** seçilir: dar bölümün endoskopik olarak genişletilip stent yerleştirilmesi veya üreterin geçici olarak cilde ağızlaştırılması (geçici üreterostomi). Bu yöntemler çocuk büyüyene kadar böbreği korur. ## Ne zaman acile başvurulmalı? Aşağıdakilerden biri varsa bir sonraki randevuyu beklemeyin: doktorunuzu arayın veya en yakın acil servise gidin. - 38 °C ve üzeri ateş, özellikle bebekte - Kusma, beslenmeyi reddetme, halsizlik - Ani başlayan böğür veya karın ağrısı Acil durumda 112’yi arayın (Azerbaycan’da 103) Çocuk doktorları ve aile hekimleri için not Üreteri genişlemiş yenidoğanda enfeksiyon riski yüksektir. Hayatın ilk yılında antibiyotik profilaksisi (özellikle sünnetsiz erkek bebeklerde) ve her ateşte mutlaka idrar tahlili önerilir. Üreter çapı 7 mm'nin üzerinde olduğunda enfeksiyon riski daha yüksektir. Genişlemenin nedenini netleştirmek için İSUG ile reflü, erkeklerde ayrıca posterior üretral valv dışlanmalıdır. Hayatın ilk yılında girişim gerekirse üreter reimplantasyonu yerine genellikle geçici yöntemler (endoskopik balon dilatasyonu, JJ stent, geçici üreterostomi) tercih edilir, çünkü bu yaşta açık reimplantasyon mesane fonksiyonu açısından daha risklidir. ## Muayenede neler yapılır? 1. Ultrasonda üreterin mesane arkasındaki çapı, böbrek pelvisi ve böbrek dokusu değerlendirilir. 2. İSUG ile genişlemenin reflüden kaynaklanıp kaynaklanmadığına bakılır. 3. MAG3/DTPA sintigrafisiyle böbrek fonksiyonu ve idrarın boşalması (drenaj) ölçülür. 4. Antibiyotik profilaksisi ve takip takvimi aileyle birlikte kararlaştırılır. [WhatsApp ile randevu alın](https://wa.me/994504443035?text=Merhaba%2C%20Mega%C3%BCreter%20konusunda%20randevu%20almak%20istiyorum.)Çocuk Ürolojisi Merkezi, Badam Medical Center, Bakü ## Sık sorulan sorular Megaüreter çocuk büyüdükçe geçer mi? Primer obstrüktif megaüreterde çocukların yaklaşık %70–75'inde genişleme ilk birkaç yılda azalır ve ameliyat gerekmez. Bu yüzden çoğu durumda önce takip seçilir. Bebeği ameliyat etmek tehlikeli değil mi? Küçük bebeklerde üreterin mesaneye yeniden dikilmesi teknik olarak zor olduğundan, gerektiğinde önce geçici ve daha hafif yöntemler (stent veya geçici drenaj) uygulanır. Asıl ameliyat genellikle 1–2 yaşından sonra yapılır. ## İlgili konular - [Hidronefroz Böbrekte su toplanması, böbrek pelvisinin genişlemesi Hastalık](/hastaliklar/hidronefroz/) - [Vezikoüreteral reflü Üreter reflüsü, VUR Hastalık](/hastaliklar/vezikoureteral-reflu/) - [Üreterosel Üreterin mesane içindeki kistik genişlemesi Hastalık](/hastaliklar/ureterosel/) - [Üreteroneosistostomi Reimplantasyon, üreter reimplantasyonu, Cohen ve Lich-Gregoir ameliyatı Tedavi](/ameliyatlar/ureteroneosistostomi/) - [İSUG Miksiyon sistoüretrografisi (MSUG), VCUG Tetkik](/tetkikler/iseme-sistouretrografisi/) - [MAG3/DTPA sintigrafisi Dinamik böbrek sintigrafisi, diüretik renografi, DTPA sintigrafisi Tetkik](/tetkikler/mag3-dtpa-sintigrafisi/) - [Prune belly sendromu Eagle-Barrett sendromu, triad sendromu Hastalık](/hastaliklar/prune-belly-sendromu/) - [Obstrüktif üropatiler ve antenatal hidronefroz Hekimler için](/hekimler-icin/obstruktif-uropatiler/) Kaynaklar - [EAU Guidelines on Paediatric Urology, 2026: Megaureter.](https://uroweb.org/guidelines/paediatric-urology/chapter/dilatation-of-the-upper-urinary-tract-puj-obstruction) - [Farrugia MK et al. British Association of Paediatric Urologists consensus statement on the management of the primary obstructive megaureter. J Pediatr Urol, 2014.](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24206785/) Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Çocuğunuzun tedavisine muayeneden sonra doktorunuzla birlikte karar verilir. Son güncelleme: 3 Kasım 2026 --- Bilgiler ebeveynler ve meslektaşlar içindir, doktor muayenesinin yerini tutmaz. Acil durumda 112’yi (Azerbaycan’da 103) arayın.