--- title: "Çocuk ve ergenlerde epididim kisti: testis üstünde şişlik" description: "Testisin üstünde ağrısız, yumuşak şişlik: epididim kisti nedir, ultrason neden gerekir, neden çoğu zaman takip yeterlidir, ne zaman ameliyat edilir." lang: tr url: https://cocukurolojisi.com/hastaliklar/epididim-kisti/ --- [Testis ve kasık](/hastaliklar/#testis) # Epididim kisti ve spermatosel: testisin üstünde ağrısız şişlik Testisin üstünde ağrısız, yumuşak şişlik: epididim kisti nedir, ultrason neden gerekir, neden çoğu zaman takip yeterlidir, ne zaman ameliyat edilir. Yazar: [Dr. Perviz Hacıyev](/doktor/), Avrupa Board sertifikalı çocuk üroloğu (FEAPU). Kısa cevap Kanser mi? Hayır. Epididim kisti iyi huyludur. Tedavi gerekir mi? Çoğu zaman hayır. Kist büyürse veya ağrı yaparsa ameliyat konuşulur. Çocuk sahibi olmayı etkiler mi? Kistin kendisi etkilemez. Testisin kendisinde sert bir kitle varsa? Bunu basit bir kist olarak görmeyin. Tümörü dışlamak için birkaç gün içinde bir doktor değerlendirmelidir. ## Epididim kisti nedir? Epididim, testisin üstünde ve arkasında yer alan, testisi sperm kanalına (vas deferens) bağlayan kıvrımlı bir borudur. Bu borunun içinde sıvı dolu küçük bir kese oluşabilir. Buna **epididim kisti** denir. Sıvının içinde sperm hücreleri de varsa kiste **spermatosel** adı verilir. Her ikisi de iyi huyludur, yani kanser değildir. Kist hem küçük çocuklarda hem de ergenlerde görülür. Skrotal ultrason yapılan çocuklarla yürütülen büyük bir çalışmada kist çocukların yaklaşık %2’sinde bulunmuştur. Aynı çalışmada kistlerin boyutu 2 mm ile 35 mm arasında değişmiştir. Kist çoğu zaman epididimin baş kısmında, yani testisin üst kutbunun yanında ele gelir. ## Belirtileri - testisin üstünde, ondan ayrı olarak ele gelen yumuşak, düzgün yüzeyli şişlik, - çoğu zaman ağrı olmaması, - büyük kistlerde skrotumda şişlik, bazen ağrı. Kistlerin çoğu şikâyete yol açmaz; rutin muayenede veya ergenin kendini muayenesi sırasında fark edilir. **Dikkat:** testisin kendisinde ele gelen sert, ağrısız bir kitle epididim kisti değildir. Böyle bir kitle testis tümörü olabilir; tümörü dışlamak için birkaç gün içinde bir doktor değerlendirmelidir. Ağrının olmaması beklemek için bir neden değildir. ## Muayene Doktor skrotumu elle muayene eder ve şişliğin testisin kendisinde mi yoksa epididimde mi olduğunu belirler. Tanıyı doğrulamak ve başka durumları dışlamak için skrotal ultrason yapılır. Ultrason kistin boyutunu ve yerini gösterir, onu tümörlerden, [hidroselden](/hastaliklar/hidrosel/) ve [varikoselden](/hastaliklar/varikosel/) ayırt etmeye yardımcı olur. ## Tedavi - **Küçük, ağrısız kist** tedavi gerektirmez, takip edilir. Çocuklarda yapılan çalışmada takip sırasında bazı kistler tamamen kaybolmuş, bazıları da küçülmüştür. - **Ameliyat**, kist büyüdüğünde, ağrı yaptığında veya ultrasonda doğası belirsiz kaldığında gündeme gelir. Ameliyatta kist çıkarılır. Epididim kanalcıkları çok ince olduğu için ameliyat büyütme altında (cerrahi mikroskop veya lup ile), dikkatle yapılır. Kistin kendisi çocuk sahibi olmayı etkilemez. ## Takip ve kendi kendine muayene Kist büyüyebilir veya kist sayısı artabilir; bu yüzden doktorun belirlediği zamanlarda kontrol ve gerekirse tekrar ultrason yapılır. Ergenlerin ayda bir kez testislerini kendilerinin kontrol etmesi önerilir. Bunun nasıl yapılacağını doktor ergene anlatır. ## Ne zaman doktora başvurmalı? - testiste veya skrotumda ani, şiddetli ağrı olduğunda: bu [testis torsiyonu](/hastaliklar/testis-torsiyonu/) olabilir, beklemeden acil servise başvurun, - testisin kendisinde yeni, sert bir kitle fark ettiğinizde: ağrı olmasa da bir sonraki planlı kontrolü beklemeyin, - kist büyüdüğünde veya ağrı yapmaya başladığında: planlı kontrol zamanını beklemeden doktora gösterin. ## Ne zaman acile başvurulmalı? Aşağıdakilerden biri varsa bir sonraki randevuyu beklemeyin: doktorunuzu arayın veya en yakın acil servise gidin. - Testiste veya skrotumda ani, şiddetli ağrı (testis torsiyonu dışlanmalıdır) Acil durumda 112’yi arayın (Azerbaycan’da 103) Çocuk doktorları ve aile hekimleri için not Epididim kisti ve spermatosel, epididimin iyi huylu, sıvı dolu lezyonlarıdır; spermatoselde sıvı spermatozoa da içerir. 6338 pediatrik skrotal ultrasonun retrospektif analizinde kist olguların %2,26'sında saptanmış; 143 çocuğun 95'i prepubertal, 48'i postpubertal olup kist boyutları 2–35 mm arasında değişmiş, çoğu rutin fizik muayenede fark edilmiştir (bu kistler genellikle epididim başından köken alır). Takipte 12 kist kaybolmuş, 6'sı küçülmüş, 2'si büyümüştür; bir çocuk dışında (progresif büyüme nedeniyle eksizyon) tümünde konservatif yaklaşım uygulanmıştır. Cerrahi, semptomatik veya büyüyen kistlerde ve doğası belirsiz lezyonlarda düşünülür; epididim tübüllerini korumak için mikroskop altında yapılması önerilir. Ultrason, kisti epididimin kistik tümörlerinden ayırt etmeye yardımcı olur. Testis parankiminde palpe edilen herhangi bir kitle kist olarak kabul edilmemeli, tümör dışlanana kadar acilen değerlendirilmelidir. ## Muayenede neler yapılır? 1. Skrotum dikkatle muayene edilir, şişliğin testisin kendisinde mi yoksa epididimde mi olduğu belirlenir. 2. Skrotal ultrason yapılır; kistin boyutu, yeri ve diğer bulgular (hidrosel, varikosel) değerlendirilir. 3. Kistin takip planı anlatılır, ergene testislerini kendisinin nasıl muayene edeceği öğretilir. [WhatsApp ile randevu alın](https://wa.me/994504443035?text=Merhaba%2C%20Epididim%20kisti%20konusunda%20randevu%20almak%20istiyorum.)Çocuk Ürolojisi Merkezi, Badam Medical Center, Bakü ## Sık sorulan sorular Kist kendiliğinden geçebilir mi? Evet, bazen. Çocuklarda yapılan bir çalışmada takip sırasında kistlerin bir kısmı tamamen kaybolmuş, bazıları da küçülmüştür. Az sayıda kist büyüyebilir, bu yüzden takip önemlidir. Kist testis tümöründen nasıl ayırt edilir? Kist genellikle testisin üstünde, ondan ayrı olarak ele gelen yumuşak bir şişliktir. Testisin kendisindeki sert bir kitle ise ayrıca ve vakit kaybetmeden muayene gerektirir. Farkı muayene ve ultrasonla doktor belirler; anne baba bunu evde ayırt etmeye çalışmamalıdır. Ameliyat olursa ileride çocuk sahibi olmayı etkiler mi? Epididim çok ince kanalcıklardan oluşur. Bu yüzden ameliyat yalnızca gerçekten gerektiğinde ve bu kanalcıkları korumak için büyütme altında (cerrahi mikroskop veya lup ile), dikkatle yapılır. ## İlgili konular - [Hidrosel Skrotumda sıvı, testis torbasında su Hastalık](/hastaliklar/hidrosel/) - [Varikosel Skrotumda genişlemiş toplardamarlar Hastalık](/hastaliklar/varikosel/) - [Testis torsiyonu Testis dönmesi, akut testis ağrısı Hastalık](/hastaliklar/testis-torsiyonu/) - [Epididimit ve orşit Testis ve epididim iltihabı Hastalık](/hastaliklar/epididimit-orsit/) - [Testis tümörü Testiste kitle, testiste sertlik Hastalık](/hastaliklar/testis-tumoru/) - [Ergenlerde varikosel Hekimler için](/hekimler-icin/varikosel/) Kaynaklar - [Cai W et al. Epididymal cysts in children: frequency, clinical characteristics, and management strategies. Front Pediatr, 2024.](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39108693/) - [Children’s Hospital of Philadelphia. Epididymal cyst and spermatocele.](https://www.chop.edu/conditions-diseases/epididymal-cyst-and-spermatocele) - [Ann & Robert H. Lurie Children’s Hospital of Chicago. Spermatocele (epididymal cyst).](https://www.luriechildrens.org/en/specialties-conditions/spermatocele-epididymal-cyst/) - [NHS. Testicle lumps and swellings.](https://www.nhs.uk/symptoms/testicle-lumps-and-swellings/) Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Çocuğunuzun tedavisine muayeneden sonra doktorunuzla birlikte karar verilir. Son güncelleme: 3 Kasım 2026 --- Bilgiler ebeveynler ve meslektaşlar içindir, doktor muayenesinin yerini tutmaz. Acil durumda 112’yi (Azerbaycan’da 103) arayın.